KORTİZOL

 

Kortizol vücuttaki karbonhidrat ve yağ metabolizmasını düzenlemede görev yapan hormondur. Günlük vücuttaki üretilen kortizol miktarı kişiden kişiye değişir. Zayıf yapılı insanlarda kilolu insanlara göre kortizol üretimi daha azdır. Vücutta salgılanan kortizol miktarı vücut sıcaklığına, kan basıncına ve zamana bağlı olarak değişir. Vücuttaki kortizol üretimi sabah saatlerinde daha fazla gerçekleşir ve aşırı sinir stres anında kortizol yaklaşık 10 misli artarak salgılanır.

Kortizol sıvı tutulumuna yani ödeme sebep olabileceği için tedavi boyunca tuz tüketiminden kaçınılmalıdır. Kortizol vücutta potasyum eksikliğine yol açabilir. Bu nedenle tedavi boyunca potasyum yönünden zengin gıdalar takviye edilmelidir.

Kortizolun en acı dönüşü, aşırı kilo hikayesi ve tabi ki kaçınılmaz son diyettir...

Vücutta kan şekerinin sentezini ve proteinin yapı taşlarına parçalanmasını sağlayan kortizol, insanlarda dinleme zamanın da bile üretilir.

Kortizol vücudun kendisinin üretebildiği bir hormon olduğu gibi aşırılığı halinde atılması mümkün olmayan bir hormondur. Kortizon içerikli ilaçların uzun süre ve yüksek dozda kullanımı sonucunda karında ve omuzlarda yağlanma, tansiyon yükselmesi, vücutta su ve tuz tutulumundan kaynaklı ödem, kemik erimesi, kas erimesi gibi ciddi sorunlara sebep olur. Kortizolun en ciddi yan etkisi yüz bölgesinde şişme ve yuvarlaklaşma, ayrıca kan şekerinin kullanılmasına etki eden insülinin dengesini bozarak kan şekerinin yükselmesine yol açmasıdır. Vücutta ödeme neden olması özellikle kalp ve böbrek yetmezliği çeken hastalarda, yüksek tansiyon hastalarında olumsuz etki yapar.

Kortizon vücuttan nasıl atılır?

Kortizonun vücuttan tamamen atılması mümkün değildir. Çünkü insanlarda her zaman böbrek üstü bezlerden kortizol salgılanması olur.

 

►Kortizon kullanımı sırasında beslenme

Tuz tüketimi azaltılır.

kortizon böbreklerden tuzun geri emilimini artırır. bu hastalarda tansiyonun yükselmesine neden olan bir etkidir.

Potasyum alımı artırılır.

kortizon böbreklerden potasyum attırıcı etki gösterir. potasyum hormonların salgılanmasında ve kalbin kasılması fonksiyonlarında yer aldığı için bu durum olumsuz etkiler yaratır. hastalar tuzu azalttığı gibi potasyumdan zengin besinleri tüketmelidir. sebze meyve ağırlıklı beslenmeliler. tatlı ,yağlı yiyeceklerden uzak durmalılar.

Kalsiyum alımı artılır.

kortizon kalsiyumun barsaklardan emilimini azalttığı için uzun süre kortizon tedavisi gören hastalarda kemik erimesi fazlalaşır. hastalar bu süreçte kemik yoğunluğu ölçümü yaptırmalı, kalsiyum oranı yüksek besinler tüketmelidir. ( yoğurt, süt, peynir, yeşil sebzeler, balık, kuru baklagiller, fındık gibi)

Tatlı tüketimi kesilir.

kortizon verilen kişin iştahı açıldığından karbonhidrat içeren besinlere aşırı istek doğar. çünkü vücutta karbonhidrat metabolizması bozulmuştur. ve tabi ki tatlıları fazla tüketmek kilo artısını peşinden getirir.

Sodyum azaltılır.

kortizon alanlar hazır gıda tüketiminden kaçınmalıdırlar. evde yapılan katkısız besinler tercih edilmelidir. içinde sodyum oranı yüksek olan sakatatlar, şarküteri ürünleri , kabuklu deniz ürünleri, salata sosları ketçap ,mayonez ,hazır yufka, mısır gevreği tüketilmemelidir.